Sơ lược sự phát triển về công tác quản lý con dấu qua các thời kỳ:

- Ngày 09/6/1955, Thủ tướng Chính phủ ban hành Thông tư số 1519/P4A quy định về mẫu dấu dùng trong cơ quan nhà nước và chính quyền các cấp. Mẫu con dấu có 3 loại là hình tròn, hình vuông và hình chữ nhật. Ngày 04/12/1957, sau khi thỏa thuận với Bộ Thương nghiệp, Bộ Công an đã ban hành Nghị định số 01/NĐ để quản lý các cơ sở khắc dấu, khắc chữ, khắc bản in trên kim loại, gỗ, nhựa nhằm ngăn chặn việc giả mạo giấy tờ của các cơ quan nhà nước, các cấp chính quyền.

- Ngày 17/3/1966, Hội đồng Chính phủ ban hành Nghị định số 56/CP quy định việc quản lý, sử dụng con dấu trong các cơ quan, xí nghiệp và tổ chức xã hội. Mẫu con dấu có 2 loại có Quốc huy và không có Quốc huy. Ngày 12/12/1966, Bộ Công an ra Thông tư số 04/TT-BCA quy định hệ thống mẫu dấu, việc khắc dấu và quản lý, sử dụng con dấu của các đơn vị trong ngành công an.

- Sau giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, từ năm 1976 việc quản lý, sử dụng con dấu trong các cơ quan, xí nghiệp và tổ chức xã hội đã thực hiện thống nhất trong cả nước theo Nghị định 56/CP của Chính phủ và các Thông tư của Bộ Nội vụ hướng dẫn thực hiện Nghị định 56/CP. Qua quá trình thực hiện các văn bản kể trên đã đưa công tác quản lý con dấu vào nền nếp và đạt được nhiều kết quả góp phần vào việc giữ an ninh trật tự chung.

- Từ năm 1987, trong tình hình đất nước thực hiện công cuộc đổi mới, các thành phần kinh tế, các tổ chức xã hội, tổ chức liên doanh, liên kết trong và ngoài nước phát triển rất đa dạng. Các loại hình tổ chức cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế xã hội mới ra đời đều có nhu cầu được cấp con dấu để hoạt động.

 Trước tình hình đó, ngày 19 tháng 7 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng đã ban hành Quyết định số 90/HĐBT theo đề nghị của Bộ Nội vụ để bổ sung Nghị định số 56/CP của Chính phủ ra ngày 17 tháng 3 năm 1966 quy định về việc quản lý, sử dụng con dấu trong các cơ quan, xí nghiệp và tổ chức xã hội. Có thể nói Quyết định 90/HĐBT đã thay đổi cơ bản việc quản lý và sử dụng con dấu của các tổ chức kinh tế được thành lập hợp pháp thuộc tất cả các thành phần và loại hình tổ chức kinh tế, chấm dứt việc phân biệt hình thể con dấu hình tròn và hình bầu dục giữa đơn vị kinh tế quốc doanh và kinh tế tập thể, cho phép các doanh nghiệp tư nhân sử dụng con dấu.

Từ cuối năm 1989 đến cuối năm 1992, Bộ Nội vụ, UBND và Công an các địa phương đã triển khai thực hiện Quyết định số 90/HĐBT của Hội Đồng Bộ trưởng và các Thông tư hướng dẫn của Bộ Nội vụ về con dấu như: Thông tư số 08/TT-BNV ngày 01/9/1989 hướng dẫn mẫu dấu, việc khắc và quản lý sử dụng con dấu của các tổ chức kinh tế; Thông tư số 11/TT-BNV ngày 07 tháng 12 năm 1989 hướng dẫn mẫu dấu, việc khắc và quản lý con dấu của Phòng công chứng Nhà nước cấp tỉnh; Thông tư số 07/TT-BNV ngày 19 tháng 9 năm 1990 về việc sử dụng con dấu trong công tác đối ngoại, dấu của các cơ quan, tổ chức nước ngoài sử dụng trên lãnh thổ Việt Nam; Thông tư số 02/TT-BNV ngày 11 tháng 4 năm 1992 hướng dẫn mẫu dấu, việc khắc và quản lý sử dụng con dấu của tổ chức Hội quần chúng...

- Ngày 22/9/1993, Chính phủ ban hành Nghị định số 62/CP quy định việc quản lý, sử dụng con dấu thay thế Nghị định số 56/CP. Bộ Công an ban hành Thông tư số 05/TT-BNV ngày 6/6/1994 hướng dẫn mẫu dấu và tổ chức khắc dấu theo Nghị định số 62/CP. Mẫu con dấu có 2 loại hình tròn và hình vuông. Trong đó, hình tròn bao gồm 2 loại có hình Quốc huy và không có hình Quốc huy; mẫu con dấu hình vuông, một loại vạt góc, một loại không vạt góc.

Ngày 23/10/1995, Thủ tướng Chính phủ có ý kiến chỉ đạo tại Thông báo số 6049/TCCB quy định thống nhất chỉ dùng 2 loại con dấu hình tròn (một loại có hình Quốc huy, một loại không có hình Quốc huy).

- Ngày 24/8/2001, Chính phủ ban hành Nghị định số 58/2001/NĐ-CP thay thế Nghị định số 62/CP về quản lý, sử dụng con dấu. Bộ Công an ban hành Thông tư số 08/2003/TT-BCA ngày 12/5/2003 hướng dẫn mẫu dấu và tổ chức khắc dấu theo Nghị định số 58/2001/NĐ-CP về quản lý và sử dụng con dấu. Hiện nay, theo quy định tại Nghị định 99/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 của Chính phủ quy định sử dụng con dấu (hình tròn) và có 02 loại: Con dấu có hình Quốc huy; con dấu có hình biểu tượng, con dấu không có hình biểu tượng. Được sử dụng dưới dạng dấu ướt, dấu nổi, dấu thu nhỏ, dấu xi. Đối với cơ quan quản lý nhà nước về con dấu, trước đây Nghị định số 58/2001/NĐ-CP quy định Bộ Nội vụ phối hợp với Bộ Công an trong quản lý nhà nước về con dấu. Tuy nhiên, do tính chất phức tạp của công tác quản lý con dấu có liên quan chặt chẽ đến đảm bảo ANTT, do đó đến Nghị định số 31/2009/NĐ-CP, Chính phủ giao trực tiếp cho Bộ Công an thống nhất quy định mẫu dấu, khắc dấu và đăng ký lưu chiểu mẫu con dấu.

- Ngày 01/7/2016, Nghị định số 99/2016/NĐ-CP ra đời. Chính phủ quy định Bộ Công an có trách nhiệm giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về con dấu trong phạm vi cả nước; trình Chính phủ ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành các quy định về quản lý và sử dụng con dấu. Đến nay, Bộ Công an đã 2 lần tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 99/2016/NĐ-CP (năm 2023, năm 2026) và ban hành các thông tư hướng dẫn để phục vụ, đáp ứng yêu cầu công tác đăng ký, quản lý con dấu trong tình hình mới.

Ảnh minh họa: Con dấu của Chính phủ Việt Nam qua các thời kỳ (nguồn: Internet)

Cán bộ Phòng 2 - Cục Cảnh sát QLHC về TTXH thực hiện công tác hướng dẫn cho cơ quan, tổ chức trong việc thực hiện thủ tục hành chính liên quan đến con dấu

Hiện nay, cùng với xu thế chuyển đổi số, chuyển đổi trạng thái của đất nước, công tác đăng ký, quản lý con dấu đã có nhiều điểm thay đổi. Các thủ tục hành chính liên quan đến con dấu đã từng bước ứng dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và định danh điện tử VneID để cắt giảm việc xuất trình giấy tờ cá nhân. Cá nhân, cơ quan, tổ chức có thể nộp hồ sơ bằng tài khoản định danh điện tử hoặc tài khoản đăng ký trên Cổng dịch vụ công Quốc gia, không phải xuất trình giấy tờ cá nhân, không phụ thuộc vào vị trí địa lý./.

Ban Biên tập