Ngày 1/9/2026, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân phường Bắc Gianh, tỉnh Quảng Trị tổ chức trọng thể lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quảng Phúc. Sau 54 năm kể từ ngày hy sinh, người con của quê hương Quảng Phúc đã chính thức trở về đất mẹ.

Liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội sinh năm 1949 tại xã Quảng Phúc, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình, nay là phường Bắc Gianh, tỉnh Quảng Trị. Năm 1971, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, người thanh niên tuổi đôi mươi lên đường nhập ngũ. Ngày 25/5/1972, đồng chí anh dũng hy sinh tại chiến trường miền Nam khi mới 23 tuổi.

Tháng 5/1973, gia đình nhận giấy báo tử. Từ đó, hơn nửa thế kỷ trôi qua, người thân vẫn đau đáu một mong ước: tìm được phần mộ, xác định chính xác danh tính và đưa người con, người em, người đồng đội trở về với quê hương.

Sau ngày đất nước thống nhất, gia đình nhiều lần tìm kiếm phần mộ liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội tại nhiều nghĩa trang nhưng chưa có kết quả. Phần mộ của liệt sĩ được chăm sóc tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ, tỉnh Gia Lai, giữa hàng nghìn phần mộ chưa xác định được đầy đủ thông tin.

Một phần ký ức về người chiến sĩ năm xưa tưởng như đã bị thời gian phủ mờ. Nhưng với sự phát triển của khoa học, công nghệ và quyết tâm tìm lại danh tính những người đã hy sinh, hành trình tìm kiếm ấy đã mở ra một cơ hội mới.

Cuối tháng 5/2025, Công an tỉnh Quảng Bình (nay là Công an tỉnh Quảng Trị) phối hợp với Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an tổ chức thu nhận mẫu ADN của thân nhân các liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

Đây là một bước đi có ý nghĩa đặc biệt trong hành trình ứng dụng khoa học, công nghệ vào công tác tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận không đơn thuần là một mẫu dữ liệu sinh học. Đó là thông tin gắn với một gia đình, một dòng họ, một người mẹ, người cha, người anh, người chị đã chờ đợi hàng chục năm để biết người thân của mình đang ở đâu.

Trong trường hợp liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội, mẫu ADN của thân nhân sau khi được thu nhận đã được phục vụ công tác giám định, đối sánh với các mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

Hơn một tháng sau, kết quả đối sánh cho thấy mẫu ADN của thân nhân phù hợp với một phần mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin tại Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Đức Cơ trước đây, tỉnh Gia Lai. Từ một phần mộ chưa có tên, danh tính liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội đã được xác định.

Quang cảnh lễ an táng

Tháng 7/2025, Bộ Công an phối hợp Bộ Nội vụ hoàn tất hồ sơ công nhận danh tính cho 16 liệt sĩ, trong đó có liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội. Phần mộ trước đây chưa xác định được danh tính nay đã được trả lại tên người đã hy sinh.

Kết quả xác định danh tính liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội là một minh chứng sinh động cho giá trị của dữ liệu và khoa học công nghệ khi được đặt trong một nhiệm vụ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Trong hành trình ấy, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an là một trong những lực lượng tham gia quan trọng vào quá trình thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính, góp phần hình thành nguồn dữ liệu phục vụ đối sánh, xác minh.

Từ những thông tin được thu nhận ở cơ sở, mẫu sinh phẩm của thân nhân được đưa vào quy trình giám định, đối sánh. Khi dữ liệu của thân nhân được kết nối với dữ liệu hài cốt liệt sĩ, một danh tính được xác lập; một phần mộ vô danh được trả lại tên; một gia đình sau hàng chục năm chờ đợi có được câu trả lời.

Đó chính là giá trị đặc biệt của việc ứng dụng dữ liệu dân cư, dữ liệu sinh học và công nghệ giám định ADN trong công tác đền ơn đáp nghĩa.

Mỗi trường hợp xác định được danh tính không chỉ là một kết quả về mặt khoa học. Đó còn là sự trở về của một con người với gia đình, quê hương; là sự trở về của một câu chuyện lịch sử đã bị gián đoạn bởi chiến tranh.

Ngày 1/9/2026, trong không khí trang nghiêm của những ngày cả nước kỷ niệm Quốc khánh, hài cốt liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội được đưa từ nơi an nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ về quê hương.

Tại phường Bắc Gianh, cấp ủy, chính quyền, lực lượng vũ trang, thân nhân gia đình và đông đảo Nhân dân thành kính dâng hoa, dâng hương, dành phút mặc niệm tưởng nhớ người chiến sĩ đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Sau lễ truy điệu, hài cốt liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quảng Phúc – nơi quê nhà.

Cuộc trở về ấy không chỉ khép lại hành trình tìm kiếm kéo dài hơn nửa thế kỷ của gia đình liệt sĩ, mà còn mở ra một câu chuyện đầy ý nghĩa về sức mạnh của dữ liệu, khoa học và công nghệ trong việc thực hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”.

Cán bộ và nhân dân tưởng niệm liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội

Câu chuyện của liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội cho thấy, phía sau mỗi dữ liệu là một con người; phía sau mỗi mẫu sinh phẩm là một gia đình; và phía sau mỗi kết quả đối sánh thành công là một niềm mong mỏi kéo dài qua nhiều thế hệ.

Việc thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ vì thế mang ý nghĩa vượt lên trên một quy trình kỹ thuật. Đó là sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa những người đã hy sinh và những người đang sống, giữa ký ức của mỗi gia đình với trách nhiệm của Nhà nước trong việc tri ân những người đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc.

Với lực lượng Công an nhân dân, trong đó có Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, việc đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu và công nghệ phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là một nhiệm vụ mang ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc.

Mỗi mẫu ADN được thu nhận là thêm một cơ hội để tìm lại một cái tên.

Mỗi kết quả đối sánh chính xác là thêm một gia đình được đoàn tụ trong ký ức.

Và mỗi người con được đưa trở về quê hương là thêm một lần khẳng định rằng: dù thời gian có thể kéo dài hàng chục năm, Tổ quốc và Nhân dân vẫn không bao giờ quên những người đã ngã xuống.

Hành trình của liệt sĩ Nguyễn Quốc Hội từ một phần mộ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ trở về với Nghĩa trang Liệt sĩ Quảng Phúc là một câu chuyện như thế – câu chuyện về dữ liệu được kết nối, khoa học được ứng dụng và nghĩa tình được tiếp nối.

Đó cũng là động lực để các lực lượng chức năng tiếp tục nỗ lực, để ngày càng có thêm nhiều liệt sĩ được trả lại tên, nhiều gia đình tìm được người thân và nhiều người đã hy sinh vì Tổ quốc được trở về với quê hương, đất mẹ.

Ban Biên tập